Familie van Sint Jan

EEN ONBEGRIJPELIJK LIJK

In het Nieuwe Testament vinden net vóór de Apocalyps de brief van Judas, die slechts zelden wordt aangehaald. (De brief is natuurlijk van een andere Judas dan de verrader van Jezus.) De brief is slechts kort, en heeft geen hoofdstukken, alleen verzen - 25 in totaal. In vers 9 wordt gesproken over de strijd tussen Satan en Michaël, en het is voor mij de sleutel om het mysterie van hun oorlog te begrijpen, die verwijst naar de enige échte oorlog die wij nog moeten voeren tot de wederkomst van Christus.

Dit staat er in het vers (Jd 9):

Toen de aartsengel Michaël het met de duivel uitvocht en redetwistte over het lijk van Mozes, durfde hij geen godslasterlijk oordeel tegen hem voort te brengen, maar zei: “Moge de Heer je bestraffen!”

Mozes is de voorafbeelding van de enige ware Bevrijder en Wetgever, Jezus Christus. We zien dus de inzet van de oorlog van de legers van Michaël et de legers van Satan: het lijk van Christus.

Wat zegt de traditie van de Kerk over dat dode lichaam van Jezus? Dat het lichaam, hoewel echt gestorven en zielloos, toch niet tot ontbinding is overgegaan; dit met name naar aanleiding een tekst in een psalm (Ps16, 9c.10b):

... mijn vlees verblijft in hoop ...

... U laat uw heilige geen bederf zien ...

Deze vrijwaring voor het rottingsproces is niet het gevolg van een interventie van de engelen, maar omdat het lichaam direct verenigd is met het eeuwige Woord van God. Dat is een nieuwe situatie; de ziel speelt bij deze vereniging geen rol meer want ze is uit het lichaam weggegaan. Tijdens de dood van Jezus ontvangt het lichaam onmiddellijk van het eeuwige Woord de kracht om “heel” te blijven.

De blijvende heelheid van het lichaam van de gestorven Jezus is dus niet de inzet van de oorlog die we proberen te begrijpen; God alleen is de oorzaak van de heelheid. Maar let goed op de tekst uit de brief van Judas: Michaël redetwist met Satan. Waarover? “Praten” voor engelen betekent: naar aanleiding van iets dat ze “zien”, hun wil op iemands verstand richten en die kennis overdragen, of hun wil op iets concreets richten en iets ten uitvoer brengen.

Maar niet alleen de heelheid van het gestorven lichaam van Jezus is opmerkelijk. Het voortbestaan van het heelal in zijn huidige vorm is überhaupt verassend, althans voor wie in Jezus gelooft. Want als we geloven dat Jezus God is, dan geloven we ook dat het lichaam van Jezus van God is, en moeten we concluderen dat het lichaam, ook na de dood van Jezus, het lichaam van God blijft. Verder is het is God, die het stoffelijke heelal geschapen heeft en die volgens zijn wijsheid de zin ervan bepaalt. In geloof kunnen we dus ook begrijpen, dat als God uit dat heelal een lichaam voor zichzelf vormt, dat lichaam de uiteindelijke zin van het heelal is. Met de gewelddadige dood van Jezus had dus eigenlijk het hele universum verwoest moeten worden, volkomen vernietigd moeten worden als zijnde totaal zinloos en corrupt. Toch is dat niet gebeurd. 

In de stoffelijke hebben we met de dood van Jezus dus te maken met een dubbel mysterie. Niet alleen is voor een ieder, die het Woord van God  niet direct ziet, het hele en onbedorven lichaam van Jezus een mysterie, maar ook is. voor een ieder die Gods wijsheid zoek, het voortbestaan van het gehele universum volstrekt onbegrijpelijk ...

Welnu, wat betreft het Woord van God, Satan ziet het Woord niet. Het feit dat het dode lichaam van Jezus niet begint te rotten is voor hem uitsluitend iets negatiefs, een klap in z’n gezicht. Het is voor hem, die de dood in de wereld heeft gebracht, eigenlijk nog donkerder dan zijn eigen duisternis. Michaël daarentegen ziet God en zijn eeuwige Woord wél, en voor hem is er óók wel iets nieuws onder de zon, maar het is niet onbegrijpelijk.

Wat betreft de wijsheid van God echter, kent Satan noch Michaël precies wat God’s wijsheid nog zal verwezenlijken in de wereld. Ze weten de toekomst niet. Niemand weet de toekomst. Alleen God ziet de toekomst.

Michaël moet hebben gezien, dat het gestorven lichaam van Jezus op zijn verrijzenis was gericht. En omdat het universum is blijven voortbestaan, heeft hij óók gezien dat voortaan het gehele universum vanuit het lichaam van Jezus gericht is op de verrijzenis van alle zielen.

In het lichaam van Jezus Christus, verrezen na door de dood te zijn heengegaan, aanschouwt Michaël Gods heerlijkheid, die met ons gedeeld moet gaan worden. Hij aanschouwt met de voortschrijdende eindtijd steeds meer werken van Gods wijsheid, op momenten dat wij door de liefde de zonde overwinnen en daadwerkelijk deel krijgen aan die heerlijkheid. Vanuit zijn aanschouwing van het verheerlijkte lichaam van Jezus redetwist Michaël nu met duivel. En omdat de duivel er steeds minder van begrijpt, heeft hij ook steeds minder te zeggen, steeds minder ruimte om te reageren. Zijn kennis groeit niet meer en steeds meer geraakt hij in een duisternis waarover hij geen macht heeft. Zo bereidt de aartsengel Michaël het universum voor op de verrijzenis in Gods heerlijkheid.

De genade is direct van God, en de genade wordt in de heerlijkheid voltooid. Dat zijn de werken van Gods wijsheid: in de eenheid en de wederzijdse zelfgave van liefde en waarheid tussen God en mens deelt God zijn heerlijkheid. Daarin komt geen engel tussenbeide, want hij moet de vrijheid van de mens en ook die van God respecteren. 

Maar Michaël, die met groeiende vreugde de zich uitbreidende wijsheid aanschouwt, dient de Kerk naar eigen vermogen en vanuit zijn aanschouwing van de merktekenen van de dood op het lichaam van Jezus. Eerst heeft hij Satan direct verslagen, nu bereidt hij het universum en ons voor op de verrijzenis en dringt zo de invloed van Satan terug. Satan wordt steeds meer in een hoek gedrongen, van de ene kant door de zielen die geloven zoals Maria, aan de andere kant door Michaël die achter de façade van de wereld onzichtbaar zijn invloed laat gelden.

Door ons geloof delen wij nu al in het moederschap van Maria en in de uiteindelijke onomkeerbare eindoverwinning.

En tegelijkertijd nemen wij, nog verblijvend in een wereld nog lijdend onder de gevolgen van de zonde, tóch noch deel aan een oorlog. Deze heeft plaats om ons voor te bereiden op onze eigen verrijzenis, zodat wij in heerlijkheid de Heer tegemoet kunnen gaan bij zijn wederkomst.

De legers van Michaël hebben Satan al overwonnen (Ap 12), toen Michaël door het gestorven en verheerlijkte lichaam van Jezus van God de orders voor zijn bijstand aan ons in onze laatste oorlog  heeft ontvangen.

Zo helpt hij ons nu met zijn legers om de invloed van  Satan terug te dringen. En zo zijn wij uiteindelijk zélf betrokken bij de bestraffing van Satan en gaat door ons de wens van Michaël in vervulling (Jd 9):

“Moge de Heer je bestraffen!”

---